August 22, 2016

Starost naselja

Nemamo podatke od kada datira prvo naselje u strelačkom ataru. Po predanju na Gradištu su u staro doba živeli Latini. I danas se postoje ostaci njihove kastele (ruinirani zidovi). Pastiri su nalazili sitan metalni novac.

U literaturi se pominje „gradić Mogilka kod Strelca gde je 1906. pronađena kompletna rimska vojna oprema”. /M.D.Živanović: Nišavlje, izd. 1933., str.14. i 37.; B.Lilić: Istorija Pirota i okoline/.

Najstariji ljudi u selu (Toza Ristić-Žumetaća (1903.) i Dragomir Ljubić (1905.) nisu čuli za Mogilku.

Putopisac Feliks Kanic u svom delu pominje kastelu „na Radovom Trnu kod Strelca“.

/ Das konigreich Serbien DAS SERBENVOLK von der Romerzeit bis zur Gegennjart ,zveiter band, LAND UND DEVOLKERUNG, LEPZIG 1909.; Srbija, zemlja i stanovništvo od rimskog doba do kraja DŽIDŽ veka, druga knjiga, Beograd, 1985., SKZ, IRO “Rad”. str. 277./

U toku israživanja saznali smo da se Radov Trn zove potes od spomenika partizanki Dragici Žarković na Ceričju prema Studeni i Golčoj Bari, u ataru sela Valniša. Na tom potesu nisu primećeni nikakvi ostaci da to potvrde. Arheolozi do danas nisu pokrenuli istraživanja.

O postojanju Strelca na ovim prostorima govore turski popisi u 1498.-oj godini. Pominju se sela: Strelac, Grnčar i Radinjince, koja su imala između 10 i 30 domaćinstava, a sela Studena i Crvena Jabuka između 10 i 20 domaćinstava. Lužnica je pripadala nahiji Ašak Budžuk.

/Istorija Niša od više autora, Gradina-Prosveta, Niš 1983., strana 108 i 109). /Pirotski zbornik br.7, str.22 -Dr.JovanV.Ćirić/

Prvi naseljenici za svoja prebivališta birali su planinske predele pored izvora, potoka i reka, što dalje od puteva koje su Turci koristili. U strelačkom ataru postoje nekoliko Selišta: potes iznad Borićinske vodenice na reci Ravni, Selište u planini iznad Brejanske mahale, u Leleševskom ataru do Masurovske reke i preko reke, Selište u centru sela.

Gradimir Cvetković- Kačarovac navodi da su se njegovi pretci u strelačkom ataru prvo nastanili u Bogoslovici, u planini, a potom postepeno silazili u današnji centar sela. Preci Ljubisava Veličkovića (Ljube Naćinoga) takođe su prvobitno bili nastanjeni u planini iznad Bogoslovice, potom prešli na Gradište i na kraju sišli na današnje Selište pored Murgovice, gde danas živi Ljuba sa suprugom Đurgom. Pored ovih naselja bilo je i naselje u mestu zvanom Manastirište, koje se nalazi na putu od Tamnje mahale za Crvenu Jabuku. Meštani su u blizini otkrili grobove, i po tome tvrde da je tu moralo biti naselje.

Gradimir Dimitrijević-Golja nam kazuje da su prva naselja strelčana bila u potesu Lešje pored današnje Ganine kuće i na potesu Livađe, gde su danas njive Vuždine i Vacine.

This site is protected by wp-copyrightpro.com